Górnośląskie Centrum Obliczeń Naukowych i Inżynierskich

Corocznie na świecie w populacji dziecięcej rozpoznawanych jest około dwadzieścia tysięcy nowych przypadków cukrzycy typu 1 (type 1 diabetes, T1DM). Ponadto globalne dane potwierdzają roczny przyrost zapadalności na cukrzycę typu 1 w populacji pediatrycznej na poziomie 3%. Znamienny wzrost zapadalności obserwuje się nawet w populacjach, w których cukrzyca typu 1 nie była do tej pory chorobą częstą. W porównaniu do innych regionów Świata, największą liczbę chorych na T1DM oraz najwyższą zapadalność na to schorzenie wśród dzieci notuje się w Europie. Najwyższe na świecie wskaźniki zapadalności wśród dzieci poniżej 15 roku życia są w Finlandii (62,5/100 000/rok). Ostatnie dane dla tej populacji wykazały okres przyspieszonego wzrostu zapadalności na T1DM (do 2005) z możliwym następowym jej zahamowaniem do roku 2011. Wyniki te wskazują na potrzebę przeanalizowania trendów zapadalności na cukrzycę typu 1 w innych rejonach Europy.

Poprzednio publikowane wyniki badań epidemiologicznych nad cukrzycą typu 1 u dzieci i młodzieży dla terenu Śląska dotyczyły danych zebranych dla lat 1989-2005. Gromadzenie danych epidemiologicznych rozpoczęto a następnie kontynuowano przez 10 lat (1989-1999) w ramach międzynarodowego programu EURODIAB (The Epidemiology and Prevention of Diabetes), w którym region ślaski był jednym z niezależnych ośrodków badawczych. Projekt ten, sponsorowany wówczas przez Unię Europejską, objął obserwacją 30% populacji pediatrycznej Europy w wieku 0-14 lat. Od czasu, gdy projekt został zakończony, gromadzenie danych i badania epidemiologiczne w ośrodku śląskim kontynuowano już niezależnie, przy jednoczesnym zastosowaniu poprzednio używanej bazy danych. Pozwoliło to na stworzenie jednolitego zbioru danych do dalszych analiz. Należy również podkreślić, iż do tej pory w Polsce nie stworzono jeszcze krajowego (obejmującego całe państwo) rejestru zapadalności na cukrzycę typu 1, a dane epidemiologiczne dotyczące tej choroby gromadzone są jedynie w kilku regionach naszego kraju, z posród których region śląski jest największy. Obecnie na terenie Śląska mieszka blisko 4,6 miliona osób, co czyni ten region najbardziej zaludnionym w Polsce liczącej około 38,5 miliona mieszkańców. Rejon ten posiada również najwyższy współczynnik urbanizacji w kraju (79,3%). Przeprowadzone w przeszłości badania wykazały, że epidemiologia cukrzycy typu 1 na terenie Śląska odpowiada szacunkowym danym dla całego kraju.

Celem ekspertyzy ma być analiza zapadalności na cukrzycę typu 1 w latach 1989-2012 wśród populacji pediatrycznej Śląska w wieku 0-14 lat. Ten 24-letni okres obserwacji obejmuje istotne zmiany socjoekonomiczne będące konsekwencją transformacji demokratycznej jak i przystąpienia do Unii Europejskiej. Akcesja do Unii w 2004 roku pociągnęła za sobą również falę emigracji.Do analizy wykorzystane zostaną dane z Głównego Urzędu Statystycznego oraz Oddziału GUS w Katowicach. Oprócz obliczeń wskaźników zapadalności na 100 000 dzieci w wieku 0-14 lat na rok i ich 95% przedziałów ufności (standaryzowanych dla wieku i płci w odniesieniu do populacji Polski w roku 2005), przeprowadzone zostanie ich porównanie w podgrupach wiekowych (0-4, 5-9 i 10-14 lat). Porównanie zostanie wykonane z zastosowaniem wykresów regresji liniowej, których jakość dopasowania będzie oceniona za pomocą statystyk R2 oraz F. Hipoteza dotycząca wzrostu lub spadku rocznych przyrostów wskaźnika zapadalności zostanie zweryfikowana poprzez regresje liniową opisująca te zmiany w czasie. Wyniki uzyskanych analiz mają być opublikowane w czasopiśmie JCR o współczynniku oddziaływania (IF) większym niż 1.0.